Jheronimus Bosch Art Center
(+31) (0)73 612 68 90
Datering
1497-1500
Moderne editie
E. Neurdenburg (ed.), "Van Nyeuvont, Loosheit ende Practike: hoe sij Vrou Lortse verheffen - Met inleiding, aanteekeningen en woordenlijst", Utrecht, 1910
Taal
Middelnederlands

Van Nyeuvont, Loosheit ende Practike: hoe sij Vrou Lortse verheffen

(anoniem) 1497-1500

[Facsimile-teksteditie: E. Neurdenburg (ed.), Van Nyeuvont, Loosheit ende Practike: hoe sij Vrou Lortse verheffen – Met inleiding, aanteekeningen en woordenlijst. Utrechtse Bijdragen voor Letterkunde en Geschiedenis – deel I, A. Oosthoek, Utrecht, 1910 = Nyeuvont, Loosheit ende Practike ed. 1910]

[Hummelen 4 01] [Ca 1705*]

 

Auteur

 

Anoniem. Een Antwerpse rederijker?

 

Genre

 

Een incunabel, meer bepaald een gedrukte rederijkerstekst. De tekst heeft de vorm van een allegorisch-didactisch toneelspel (een moraliteit dus) en is duidelijk ook zo bedoeld, al is er van een vertoning niets geweten [ed. 1910: 10 / 23].

 

Situering / datering

 

Deze tekst werd gedrukt te Antwerpen door Rolant van den Dorpe, tussen 1497 en 1501 (ten laatste in 1500). De tekst werd in 1910 in facsimile uitgegeven naar het unieke exemplaar Den Haag, Koninklijke Bibliotheek [ed. 1910: 1-3 / 8-9].

 

Inhoud

 

Zie voor een samenvatting ed. 1910: 13-16.

 

Thematiek

 

Een satire op het bedrog dat zich overal in de maatschappij vertoont (huwelijksbedrog, de weelde- en kwistzucht van de jeugd, oneerlijkheid van kooplieden en rentmeesters, het zedelijk verval) en meer bepaald op de bedrieglijke praktijken in verband met de aflatenhandel en het ronddragen van relieken [ed. 1910: 17-18 / 23]. Vergelijk de allegorische namen (onder meer ‘Vrou Nyeuvont’ = een personage dat gekenmerkt wordt door listige bedenksels, ‘Loosheit’ = bedrieglijkheid, ‘Practike’ = listige streek) [ed. 1910: 18].

 

Receptie

 

De allegorische namen, de ingelaste rondelen en refreinen en de taal verwijzen naar de rederijkers [ed. 1910: 22]. Het zijn vooral de stadsbewoners die op de korrel worden genomen. De adel komt slechts zijdelings aan bod, de hogere clerus wordt met rust gelaten. Stadsliteratuur dus [ed. 1910: 25]. Verband met Antwerpen.

 

Profaan / religieus?

 

Profaan met sterke religieuze inslag (kritiek op relikwieverering, aflatenhandel, bijgeloof).

 

[explicit 27 juli 2000]

searchclosebarssort-desc linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram