Jheronimus Bosch Art Center
(+31) (0)73 612 68 90
Datering
Circa 1538
Moderne editie
B. Besamusca e.a. (eds.), "Sibilla - Een zestiende-eeuwse Karelroman in proza, voor het eerst uitgegeven en van commentaar voorzien", Muiderberg, 1988
Taal
Middelnederlands

Historie vander coninghinnen Sibilla (anoniem) circa 1538

[Teksteditie: B. Besamusca, W. Kuiper en R. Resoort (eds.), Sibilla – Een zestiende-eeuwse Karelroman in proza, voor het eerst uitgegeven en van commentaar voorzien. Populaire Literatuur – nr. 5, Dick Coutinho, Muiderberg, 1988 = Sibilla ed. 1988]

[NK 3173] [Debaene pp. 161-164]

 

Auteur

 

Anoniem.

 

Genre

 

Een prozaroman (een gedrukte bewerking in proza van oudere ridderepiek in verzen), meer bepaald een Karelroman [ed. 1988: 7].

 

Situering / datering

 

Het betreft hier een zestiende-eeuwse druk, uitgegeven door Willem Vorsterman te Antwerpen omstreeks 1538. Het unieke exemplaar (waarvan de titelpagina ontbreekt) wordt bewaard in de Österreichische Nationalbibliothek te Wenen, ingebonden samen met een andere prozaroman (Hughe van Bordeus) [ed. 1988: 7 / 16]. Hoewel deze prozaroman in de zestiende eeuw in de Nederlanden blijkbaar niet erg populair was [ed. 1988: 7], was de Sibilla-stof in het middeleeuwse Europa erg verspreid (onder meer Latijnse, Franse, Duitse, Spaanse, Italiaanse versies) [ed. 1988: 11-17]. De Middelnederlandse prozaroman is een sterk ingekorte bewerking van een Spaanse gedrukte versie van het Sibilla-verhaal: Hystoria de la reyna Sevilla (oudste bekende druk: 1498-1500, oudste volledige druk: 1532) [ed. 1988: 16-17].

 

Inhoud

 

Zie hiervoor ed. 1988: 8-9, en Debaene 1977: 162-163.

 

Thematiek

 

Naast het aanbieden van een entertainend verhaal dat door de meeste contemporaine lezers waarschijnlijk als historische informatie werd opgevat [ed. 1988: 25], bevat deze tekst volgens de tekstbezorgers ook een stichtelijke boodschap: onrecht wordt door toedoen van God hersteld [ed. 1988: 36]. De Bree heeft in zijn recensie van de editie-1988 zijn twijfels omtrent deze interpretatie.

 

Receptie

 

Het geïntendeerde publiek van prozaromans bestond in de Nederlanden waarschijnlijk in de eerste plaats uit de rijke burgerij, het patriciaat en de hogere clerus, minder uit de adel [ed. 1988: 37]. Onder meer stadsliteratuur dus, en zeker ‘literatuur in de stad’: het betreft hier een Antwerpse druk. Verband met Antwerpen.

 

Profaan / religieus?

 

Sibilla is een profane Karelroman met een religieuze ondertoon. De tekstbezorgers zien in deze religieuze ondertoon eerder een boventoon. Vergelijk ook ed. 1988: 32-33, waar de tekstbezorgers een aantal bijbelreferenties in de tekst van Sibilla wensen te herkennen.

 

Recensies van de editie-1988

 

  • A.G. van Melle, in: De nieuwe taalgids, jg. 82, nr. 1 (januari 1989), pp. 89-91.
  • Paul Verhuyck, in Boekengids, jg. 67, nr. 2 (maart 1989), p. 131.
  • F.J.H. de Bree, in: Spektator, jg. 18, nr. 5 (mei 1989), pp. 397-400.
  • R. Van Daele, in: Spiegel der Letteren, jg. 31 (1989), nr. 4, pp. 333-336.

 

[explicit 3 oktober 1994]

searchclosebarssort-desc linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram